దక్షి భారతదేశంలోని అత్యంత ప్రాచీన, చారిత్రాత్మక మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం కలిగిన శైవ క్షేత్రాలలో చిదంబరంలోని శ్రీ నటరాజ స్వామి ఆలయం (Chidambaram Nataraja Temple) అగ్రస్థానంలో నిలుస్తుంది. శివుడు నృత్య భంగిమలో (ఆనంద తాండవం) కొలువుదీరిన ఈ దివ్య క్షేత్రం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న కళాకారులకు, భక్తులకు ఒక పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రం.
చిదంబరం అంటే ‘చిత్’ (జ్ఞానం) + ‘అంబరం’ (ఆకాశం). జ్ఞానం అనంతమైనది, అలాగే ఆకాశం కూడా అనంతమైనదే. ఈ రెండు అనంతాలు ఏకమై ఒక స్థలంలో వర్ధిల్లే విశిష్ట పావన సీమే చిదంబరం. ఇది పంచభూత క్షేత్రాలలో ఆకాశ భూత క్షేత్రంగా విరాజిల్లుతోంది. ఆదిదేవుడు ఇక్కడ సూక్ష్మ రూపంలో కొలువై ఉన్న అద్భుత శక్తి క్షేత్రం ఇది.
చెన్నై నగరానికి దక్షిణంగా సుమారు 250 కిలోమీటర్ల దూరంలో, దక్షిణ ఆర్కాట్ జిల్లాలో కావేరి ఉపనదులైన కోలరన్, మనీముక్తా నదుల మధ్య ఈ పట్టణం ఉంది. చెన్నై నుండి ఇక్కడికి రోడ్డు మరియు రైలు మార్గాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
నటరాజ స్వామి ఆలయ విశేషాలు
చిదంబరంలోని నటరాజ స్వామి ఆలయం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. విశాలమైన ప్రాంగణం: దాదాపు 40 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో నిర్మించబడిన ఈ ఆలయం చుట్టూ భారీ ఎత్తైన గోపురాలు, విశాలమైన ప్రాకారాలు ఉంటాయి. ఇక్కడి గోపురాలపై భరతనాట్యంలోని 108 కరణాలను (ముద్రలను) అద్భుతమైన శిల్పాలుగా చెక్కడం ఇక్కడి ప్రత్యేకత.
కనకసభ & చిత్ సభ: గర్భగుడిని ‘చిత్ సభ’ అని, దాని ఎదురుగా ఉన్న మండపాన్ని ‘కనకసభ’ అని పిలుస్తారు. ఈ సభల పైకప్పునకు బంగారు తాపడం చేయబడి ఉంటుంది. అందుకే ఈ క్షేత్రాన్ని ‘పొன்னம்பలం’ (బంగారు సభ) అని కూడా అంటారు.
చిదంబర రహస్యం: గర్భగుడిలో ఎలాంటి లింగ రూపం ఉండదు. ‘ఆకాశమే’ దైవంగా భావించి పూజలు చేస్తారు. ఇక్కడ తెరను తొలగించి పూజించే విధానాన్నే ‘చిదంబర రహస్యం’ అంటారు. స్వర్ణ తాపడం చేసిన పైకప్పు క్రింద ఈ పూజలు జరుగుతాయి.
పంచభూతాల్లో ఆకాశం: పంచభూత క్షేత్రాలలో (కాళహస్తి-వాయువు, కంచి-పృథ్వి, తిరుவானைக்கோவில்-అప్పు, అరుణాచలం-తేజస్సు) చిదంబరం ఆకాశానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
ఈ ఆలయంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన మరియు అద్భుతమైన అంశం ‘చిదంబర రహస్యం’.
- సాధారణ ఆలయాలలాగా ఇక్కడ గర్భగుడిలో విగ్రహ రూపంలో శివలింగం ఉండదు.
- ఇక్కడ ఆకాశమే దైవంగా భావిస్తారు. గర్భగుడిలో ఒక తెరను ఉంచుతారు. విశేష పూజా సమయాలలో ఆ తెరను తొలగిస్తే, అక్కడ బంగారు రంగులో ఉన్న ఆవు పూసల (Vilwa leaves) మాల కనిపిస్తుంది.
- ఇది నిరాకార బ్రహ్మానికి (ఆకాశ తత్వానికి) ప్రతీక. దీని వెనుక పరమ శివుని నిరాకార తత్త్వం దాగి ఉందని నమ్ముతారు.
నటరాజ రూపం & ప్రత్యేకత:
ఇక్కడ ఈశ్వరుడు సృష్టి, స్థితి, లయ, తిరోభావ, అనుగ్రహాలు అనే పంచ కృత్యాలను నృత్యం ద్వారా ప్రదర్శించే ‘ఆనంద తాండవ’ రూపంలో దర్శనమిస్తారు. భరతనాట్యానికి మూల పురుషుడిగా భావించే నటరాజ స్వామిని అర్చించడం ద్వారా సకల కళలలో ప్రావీణ్యం లభిస్తుందని నమ్మకం. ఆధ్యాత్మికత, శిల్పకళ, నాట్య శాస్త్రం ముగ్గురూ సంగమించిన ఈ అద్భుత క్షేత్రాన్ని జీవితంలో ఒక్కసారైనా దర్శించి తరించాల్సిందే!
చిదంబరం చుట్టూ ఉన్న సమీప ప్రముఖ ఆలయాలు:
వైదీశ్వరన్ కోవిల్ (Vaitheeswaran Koil):
చిదంబరానికి కేవలం 25 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ఆలయం నవగ్రహాలలో ‘అంగారకుడు’ (కుజ దోష నివారణ) పరిహార క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ వైద్యనాథ స్వామి మరియు తైయానాయకి అమ్మవారు కొలువై ఉన్నారు. ఇక్కడి సిద్ధ అమృత తీర్థంలో స్నానం చేస్తే రోగాలు నయమవుతాయని భక్తుల నమ్మకం.
గంగైకొండ చోళపురం (Gangaikonda Cholapuram):
చిదంబరానికి సుమారు 35 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ చారిత్రాత్మక ప్రదేశం రాజేంద్ర చోళుడి రాజధానిగా ఉండేది. ఇక్కడ ఉన్న బృహదీశ్వర ఆలయం యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తింపు పొందింది. చోళుల శిల్పకళా వైభవానికి ఇది నిలువుటద్దం.
పిச்சாவరం మాన్గ్రోవ్ అడవులు (Pichavaram Mangrove Forests):
ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణంతో పాటు ప్రకృతి అందాలను ఆస్వాదించాలనుకునే వారికి చిదంబరానికి సమీపంలో ఉన్న పిచ్చావరం అద్భుతమైన ప్రదేశం. ఇది ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద మాన్గ్రోవ్ (ఉప్పునీటి అడవులు) అడవి. ఇక్కడ బోటింగ్ చేయడం మరపురాని అనుభూతిని ఇస్తుంది.
శిర్కాళి సత్తనాథర్ ఆలయం (Sirkazhi Sattanathar Temple):
చిదంబరానికి అతి సమీపంలో ఉన్న మరో పావన శైవ క్షేత్రం ఇది. ఇక్కడ తిరుజ్ఞానసంబంధరుకు అమ్మవారు జ్ఞానపాలు అందించినట్లు పురాణ ఇతిహాసం ఉంది. అద్భుతమైన శిల్పకళతో ఈ ఆలయం అలరారుతోంది.
